Con cháu họ Trần không dễ mắc lừa …

TG: Mới đây, trên trang thông tin điện tử của BCHHT tiếp tục cho đăng tải thông tin liên quan đến cái gọi là “Đền thờ tổ họ Trần VN” ở thôn Phương La, xã Thái Phương, huyện Hưng Hà, tỉnh TB, tiếp tục khẳng định Trần Hoằng Nghị là thân phụ Thái sư Trần Thủ Độ như một sự thách thức dư luận xã hội và con cháu hậu duệ họ Trần.
Để giúp bạn đọc và con cháu họ Trần hiểu rõ về ngôi “đền nhà Ông” và gia tộc họ Trần (Trần Văn Sen) thôn Phương La có phải thuộc họ Trần chính thống hay không, chúng tôi xin giới thiệu bài viết của nhà nghiên cứu văn hóa-lịch sử Trần Quang.
…Trong mấy năm gần đây, tại thôn Phương La, xã Thái Phương, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình bỗng xuất hiện một ngôi đền thờ mới xây dựng gắn biển “Đền thờ tổ họ Trần Việt Nam” khiến dư luận và con cháu hậu duệ họ Trần hết sức ngạc nhiên và tỏ ý nghi ngờ về tính xác thực của ngôi đền này.
Bởi, tên gọi là thế nhưng các ngày giỗ tổ họ Trần hàng năm tại đây cũng thay đổi. Đáng lưu ý, ngôi đền mới xây dựng này chỉ cách khu di tích lịch sử đặc biệt đền Trần thuộc xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà khoảng 3km (đường chim bay), là nơi thờ các vị vua và danh nhân nhà Trần đã tồn tại ngót 800 nay.
Vậy ngôi đền ở thôn Phương La có đúng là “Đền thờ tổ họ Trần” hay không? Chúng tôi đã tiến hành một cuộc khảo sát, tìm hiểu thực tế qua các tài liệu đang lưu giữ tại tỉnh Thái Bình.
Theo cuốn sách “Tài liệu ĐỊA CHÍ THÁI BÌNH” tập II do Trung tâm UNESCO thông tin tư liệu lịch sử và văn hóa Việt Nam – Hà Nội – 2007 tại trang 259 mục C. GIA PHẢ đăng bài giới thiệu Thế phả dòng họ Trần Hữu, nguyên gốc là họ Chế người Chiêm Thành. Nội dung bài giới thiệu như sau:
Tương truyền, năm Hồng Đức thứ 5 (1474), vua Lê Thánh Tông đi đánh Chiêm Thành, bắt được tù binh đem về, cấp cho xứ Đống Cương ở xã Ngự Thiên, huyện Ngự Thiên, phủ Tiên Hưng, nay thuộc xã Hồng An, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Người Chiêm tụ họp lại dựng nhà ở, cấy trồng. Đến thời Lê Thế Tông (1573-1600), vua lệnh cho bỏ họ Chế thay bằng họ Trần (xem Bài tựa công án xã Ngự Thiên).
“Thế phả dòng họ Trần Hữu” hiện do ông Trần Hữu Huỳnh, Trưởng Hội đồng gia tộc Trần Hữu thôn Việt Thắng, xã Hồng An, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình giữ.
(Ghi chú: Ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Hội đồng gia tộc họ Trần Hữu ở thôn Việt Thắng, xã Hồng An là người giữ gia phả cho biết: theo gia phả và các cụ trong họ kể lại, cách nay 7 – 8 đời, họ này có ba người bỏ làng ra đi trong đó có một người đi về làng Mẹo (tức thôn Phương La) làm nghề chăn vịt. Người này lấy vợ ở nơi sinh sống. Con cháu sau này vẫn giữ họ Trần nhưng bỏ chữ đệm là Hữu…và nghe nói thay chữ đệm là Văn – tức Trần Văn). (sách Long Hưng đất phát nghiệp – trang 127)
Nhà Hán học Trần Quang Khiết, nguyên Phó Chủ tịch huyện Thái Ninh đã đánh máy lại nguyên văn bài “Công án xã Ngự Thiên” là phần mở đầu Thế phả dòng họ Trần Hữu bằng chữ Hán, phiên âm và dịch nghĩa, PGS.TS Đinh khắc Thuân (Viện nghiên cứu Hán Nôm) đối chiếu, đọc soát nội dung.
BÀI TỰA CÔNG ÁN XÃ NGỰ THIÊN THUỘC HUYỆN NGỰ THIÊN
Huyện Ngự Thiên thuộc phủ Tiên Hưng, trấn Sơn Nam thời kỳ đầu niên hiệu Kiến Trung (1226-1231) triều Trần gọi là phủ (lộ) Long Hưng. Từ Chương Thánh Tông (tức Hồ Quý Ly) đến triều Lê là phủ Tân Hưng. Sau này kiêng chữ “Tân” (tên vua Lê Kính Tông (1600-1619) mà đổi là phủ Tiên Hưng. Phủ có huyện Ngự Thiên, huyện có xã Ngự Thiên, là một trong 52 xã trong huyện.
Tương truyền xã này chỉ có một thôn Đà, dân ở đây có đồng ruộng, chợ, chùa, đồng nội, vạn chài, đến nay vẫn còn truyền tụng, trước đó chưa có thôn Cương. Triều Lê thời vua Lê Thánh Tông Thuần Hoàng đế (1460-1497) niên hiệu Hồng Đức thứ 5 (1474), vua thân chinh đi đánh Chiêm Thành, bắt được tù binh nước ấy đem về. Lấy ruộng công của nơi xa xấu cấp cho người Chiêm cày cấy sinh nghiệp. Thời ấy, thôn này ( thôn Đà) có xứ Đống Cương đất đá ngổn ngang xếp thành từng đống, bọn trộm cắp thường lẻn đến rình mò hành nghề. Một khu hoang vu vắng vẻ không người ở cấy trồng. Người Chiêm tụ họp lại dựng nhà ở. Ngày thì khẩn hoang, đêm thì đánh cá, nay là xứ Đống Cương vậy.
Đến niên hiệu Hồng Thuận thứ 8 (1516) triều vua Lê Tương Dực (1509-1516) trở về sau, ruộng đã khai khẩn xong, nhà có hơn chục nóc. Đương thời gọi là lưu dân. Niên hiệu Thuận Bình thứ 6 (1554) triều vua Lê Trung Tông (1549-1556), xuống chiếu cho các nơi trong nước là những lưu dân (tức dân phiêu tán) khai hoang ruộng thì không nộp thuế, đinh thì miễn tạp dịch để mở rộng đức xa của vua với lưu dân. Thời vua Lê Trang Tông (1533-1548) từ sau niên hiệu Nguyên Hòa năm đầu (1533), người Chiêm sinh sống đã trải qua mấy đời, tập tục tốt đã trở thành nề nếp, cư ngụ ở trại Đống Cương, xứ Đống Cương.
Đến thời vua Lê Thế Tông (1573-1600), niên hiệu Quang Hưng thứ 19 (năm 1596). Vua ngự ở gác Thanh Long, tính thích nhạc vũ, xuống chiếu cho cả nước ai là người múa giỏi khúc Tây thiên của nước Chiêm Thành đến múa để vua xem. Bấy giờ ở trại Đống Cương có ông Chế Ích Hoàn múa giỏi khúc này, vua rất ưa thích. Mỗi bữa ăn hoặc tiệc, sai ông múa chầu ở hai bên tả hữu – nay gọi là “múa bỗng”. Vua ban cho ông Hoàn chức Tả Thị lang. Vua lệnh cho bỏ họ Chế thay bằng họ Trần(3); thưởng cho ông mười mẫu ruộng công điền ở xứ Giang Bắc xứ Ngự Thiên, gọi là ruộng Thị lang, đến nay gọi là xứ Thị Lang. Từ đó ông Trần Ích Hoàn lập sổ ghi chép định ra lệ ngạch, dựng đền thờ thần, đổi trại Đống Cương thành thôn mới – thôn Lập. Đương thời phong tục được cải biến dần dần từ xấu lên tốt.
Về việc này, Đại Việt sử ký toàn thư, kỷ nhà Lê, triều vua Lê Thánh Tông nêu rõ như sau: Năm 1471, Vua Chiêm Thành vu cáo với nhà Minh là nước Việt huy động quân đội chuẩn bị đánh chiếm đất biên giới Trung Quốc và cướp hết lễ cống của Chiêm Thành dâng sang Trung Quốc. Vua Chiêm mong Trung quốc đánh nước Việt để Chiêm Thành phối hợp đánh ra đèo Ngang của Việt Nam. Vua Lê Thánh Tông nỗ lực giải quyết ổn thỏa bằng con đường ngoại giao với Trung Quốc, sau đó năm 1474, đưa quân chinh phạt Chiêm Thành, đánh chiếm cảng Thị Nại, chiếm thành Chà Bàn (thành phố Qui Nhơn ngày nay) bắt một số tù binh đem về.
Sách “tài liệu ĐỊA CHÍ THÁI BÌNH tập II” cho ta thấy rõ, huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình có 2 họ Trần:
Một là, họ Trần Việt Nam chính thống gốc Việt có đền thờ Tổ từ thế kỷ XII ở đất Tinh Cương thuộc thôn Tam Đường, xã Thái Đường, nay là xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình, nơi có lăng mộ ba vua đầu triều Trần và Thái tổ Trần Thừa, được Nhà nước cấp bằng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, có ngày giỗ Tổ chính thức là ngày 18 tháng Giêng âm lịch hàng năm.
Hai là họ Trần Việt Nam gốc họ Chế người Chăm Pa, lập năm 1596, do vua Lê Thế Tông ban cho ông Chế Ích Hoàn chức Tả Thị Lang, cho ông đổi họ Chế thành họ Trần và thưởng cho ông 10 mẫu ruộng, lập nghiệp ở đất Đống Cương nay là thôn Việt Thắng thuộc xã Hồng An, giáp liền với thôn Phương La, xã Thái Phương, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình, có ngày giỗ Tổ chính thức là ngày 14 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Đền thờ ở thôn Phương La thờ Trần Hoằng Nghị, cũng được tổ chức lễ giỗ vào ngày 14 tháng Giêng, hơn nữa, nhân vật này không có liên quan gì đến vương triều Trần.
– Qua các tài liệu lịch sử Việt Nam có từ thời Lý, Trần, Lê, Nguyễn và các tư liệu lịch sử của tỉnh Thái Bình cho đến nay xác nhận họ Trần chính thống Việt Nam không có nhân vật Trần Hoằng Nghị.
– Đền thờ họ Trần chính thống Việt Nam có Tổ họ trực tiếp là Đức Tổ Trần Kinh tại thôn Tam Đường, xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà. Họ Trần gốc họ Chế có tổ họ là Trần (Chế) Ích Hoàn có đền thờ tại xã Hồng An, huyện Hưng Hà.
– Họ Trần chính thống Việt Nam khởi nghiệp từ đất Tinh Cương, Trần Lý lập đội quân dân binh Tinh Cương ở đây và trực tiếp nắm đội quân này, sau khi Trần Lý chết, đội quân dân binh được giao lại cho Trần Nhật Hiệu (Hạo), con trai Thái tổ Trần Thừa chỉ huy. Thôn Phương La gắn liền với thôn Việt Thắng chỉ có đất Đống Cương, không có đất Tinh Cương.
– Họ Trần chính thống Việt Nam có ngày giỗ Tổ chính thức là ngày 18 tháng Giêng âm lịch. Họ Trần gốc họ Chế có ngày giỗ tổ chính thức là ngày 14 tháng Giêng âm lịch.
Dựa trên các tư liệu lịch sử còn lưu giữ có thể khẳng định: Họ Trần chính thống Việt Nam không có nhân vật Trần Hoằng Nghị. Tại văn bản số 1854/UBND-TCD của UBND tỉnh Thái Bình ngày 13-5-2018 cũng khẳng định: “Đền nhà Ông” chỉ là cơ sở thờ tự của gia tộc họ Trần thôn Phương La, xã Thái Phương, không phải là di tích lịch sử đã được xếp hạng.
Vì vậy, nếu có Trần Hoằng Nghị thì nhân vật này chỉ có thể là người họ Trần gốc họ Chế người Chăm pa. Hàng năm, tại “Đền nhà Ông” tổ chức tế rước Trần Hoằng Nghị vào ngày 14 tháng Giêng âm lịch chính là ngày giỗ tổ họ Trần gốc họ Chế người Chăm pa.

 

 

Tượng Đức Thánh Trần – Uy phong lẫm liệt …
Tượng do ông Trần văn Sen … tự phát hành ( … Khuôn mặt bức tượng chế tác giống ông Sen quá !!! ???) … Liệu đây có phải là một việc kinh doanh tâm linh tội lỗi và xúc phạm đến lịch sử, xúc phạm đến tổ tiên họ Trần, xúc phạm con cháu họ Trần cả nước …
Việc “Đền nhà Ông” ở thôn Phương La tự đổi tên là “Đền thờ Tổ họ Trần Việt Nam” rồi vận động bà con họ Trần cả nước về đây tế lễ vào ngày 14 tháng Giêng, bỏ qua ngày giỗ Tổ họ Trần chính thống ở thôn Tam Đường, xã Tiến Đức là việc làm tùy tiện, xúc phạm tiên tổ họ Trần cần phải lên án mạnh mẽ.
Chúng ta yêu cầu chủ nhân đền thờ này sớm gỡ bỏ biển hiệu “Đền thờ tổ họ Trần Việt Nam” gắn trên “Đền nhà Ông”, để tránh gây nhầm lẫn cho nhân dân và con cháu hậu duệ họ Trần cả nước.
Nhà nghiên cứu Trần Quang
Nguồn tham khảo thêm:
CHUYỆN VỀ BỨC TƯỢNG ĐỨC THÁNH TRẦN
Trung Nguyên
Gần đây, có một số thành viên BCH họ Trần vào QN-ĐN mang theo tượng Đức Thánh Trần do ông Trần Văn Sen tự đúc để tặng cho bà con họ Trần ở đây. Để giúp bà con hiểu rõ về bức tượng này, chúng tôi xin giới thiệu…
Sau những chuyện lùm xùm về nhân vật Trần Hoằng Nghị (còn gọi là Hoằng Nghị đại vương) không rõ gốc tích, cũng chẳng có công lao gì trong thời kỳ khởi nghiệp của nhà Trần được thờ trong ngôi đền khủng mới xây dựng (2011) ở thôn Phương La, xã Thái Phương, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình bỗng dưng biến thành tổ họ Trần, sau đó được PGS-TS Nguyễn Minh Tường đưa vào quốc sử bị dư luận xã hội và con cháu hậu duệ họ Trần phê phán mạnh mẽ.
Ngày 12-10-2018, Viện Sử học (Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam) đã có thông báo chính thức sẽ loại bỏ nhân vật Trần Hoằng Nghị ra khỏi bộ sách Lịch sử Việt Nam phổ thông (LSVNPT) trong kỳ tái bản này. Trong khi sức nóng của dư luận đang tăng cao liên quan đến việc một số lượng lớn sách LSVNPT tập 3 đã phát hành chưa được thu hồi để chỉnh lý, sửa chữa theo chỉ đạo của Cục Xuất bản In và Phát hành (Bộ Thông tin- Truyền thông) thì mới đây, Thái Bình lại xôn xao bởi sự xuất hiện “bức tượng lạ” nhưng được gọi là tượng Đức Thánh Trần (Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn), một vị tướng kiệt xuất của nhà Trần 3 lần đánh thắng giặc Nguyên- Mông thế kỷ thứ XIII đã đi vào lịch sử Việt Nam và thế giới. Tác giả của bức tượng là ông TGĐ Tập đoàn Hương Sen, và cũng là chủ nhân ngôi đền thờ khủng thờ Trần Hoằng Nghị đại vương.
Sẽ chẳng có gì đáng bàn, nếu như bức tượng Trần Hưng Đạo được chế tác theo một phiên bản chuẩn mực đang được phổ cập rộng rãi trong các đền thờ, sách lịch sử Việt Nam hoặc tượng đài Đức Thánh Trần ở nhiều địa phương trong cả nước như Nam Định, Hải Dương, thành phố Hồ Chí Minh…, thể hiện sự tôn vinh lịch sử, tri ân tổ tiên họ Trần, chắc chắn việc làm này sẽ được dư luận xã hội và con cháu hậu duệ họ Trần ủng hộ, hoan nghênh.
Tuy nhiên, điều đáng buồn là, bức tượng Quốc công Tiết chế Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn sau khi ra mắt đã không đáp ứng được các tiêu chuẩn cơ bản về thẩm mĩ, văn hóa- lịch sử, trái với sự mong đợi của công chúng và con cháu hậu duệ họ Trần. Điều này cho thấy sự lỏng lẻo trong công tác quản lý, kiểm tra, thẩm định của các cơ quan chức năng của Nhà nước từ khâu thiết kế đồ họa, khuôn đúc cho đến khâu sản xuất nên đã làm tổn hại đến uy danh của Đức Thánh Trần, làm mất ý nghĩa và giá trị lịch sử của sản phẩm văn hóa tâm linh đặc sắc của dân tộc.
Tượng được đúc bằng chất liệu hợp kim, mạ vàng, có chiều cao tính từ chân đế đến đỉnh chóp mũ hơn 30cm, chiều rộng gần 20cm, trọng lượng khoảng 5- 6kg. So với các mẫu tượng Đức Thánh Trần được phổ cập trong các đình, đền và các tượng đài ở các tỉnh, thành trong cả nước thì bức tượng do ông chủ hãng bia Đại Việt chế tác có sự khác biệt cả về vóc dáng, tư thế, khuôn mặt… khiến cho các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, kể cả người dân địa phương Thái Bình, đặc biệt là con cháu hậu duệ họ Trần trong cả nước tỏ thái độ bất bình, không chấp nhận. Nhìn bằng mắt thường cũng có thể dễ dàng nhận thấy bức tượng có cấu trúc không cân đối, cánh tay to hơn cẳng chân, tựa như một người dị dạng mặc áo giáp, khuôn mặt dài thất thần, vô cảm, không thể hiện được khí phách oai phong lẫm liệt của một vị dũng tướng thời Trần.
Rất nhiều bạn đọc nhận xét công khai trên mạng xã hội rằng, khuôn mặt bức tượng hao hao giống ông TGĐ Tập đoàn Hương Sen, chỉ có khác về tên gọi. Điều đáng lưu ý ở đây là, tại phần đế đặt tượng được khắc rất nhiều dòng chữ: phía trên là Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn; liền phía dưới khắc dòng chữ: Anh hùng Lao động Trần Văn Sen, Chủ tịch hãng bia Đại Việt. .. Cách thể hiện phản cảm, có dụng ý trên đây khiến cho nhiều người liên tưởng vị đại gia này có hàm ý ngầm: Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn có tên húy là Trần Văn Sen (?).
Chưa hết, phía trên dòng chữ Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn còn được gắn thêm một tiêu bản hình chữ nhật bằng kim loại có chiều dài 12cm, chiều rộng 7cm in các dòng chữ nổi : T/M Họ Trần nước Cộng hòa XHCN Việt Nam -Chủ tịch- AHLĐ- Nghệ nhân- Tộc trưởng Trần Văn Sen… như một kiểu khoa trương, quảng bá thương hiệu cá nhân hết sức kệch cỡm, lố bịch. Dư luận cho rằng, việc ông chủ hãng bia Đại Việt tự ý chế tác, sản xuất hàng loạt tượng Đức Thánh Trần (để bán, cho, tặng) không báo cáo các cơ quan quản lý văn hóa của Nhà nước là hành vi vi phạm pháp luật, đã thế còn khắc chữ, ghép chữ một cách tùy tiện lên bức tượng của một danh nhân kiệt xuất của nhà Trần, được dân tộc và thế giới ca ngợi, tôn vinh là một việc làm rất thiếu văn hóa, không tôn trọng lịch sử, xúc phạm đức thánh nhân, xúc phạm tiên tổ họ Trần. Đã có không ít người được tặng tượng đã từ chối hoặc trả lại cho chủ nhân của nó thay cho lời phủ nhận, vì cho rằng không thể để trong nhà một bức tượng không phải là Đức Thánh Trần.
Nhân đây, chúng tôi đề nghị Bộ Văn hóa- Thể thao & Du lịch chỉ đạo các Sở Văn hóa -Thể thao & Du lịch các tỉnh, thành trong cả nước tăng cường hơn nữa công tác quản lý văn hóa tâm linh, không để cho các cá nhân lợi dụng tín ngưỡng, dòng họ có những việc làm sai trái, tùy tiện, không trong sáng, gây phản cảm như sự việc vừa qua ở Thái Bình. Đối với những nơi (chủ yếu là các đình, đền, chùa) đang bày bán tượng Trần Hưng Đạo do ông chủ hãng bia Đại Việt chế tác, sản xuất cần tiến hành thu hồi và tiêu hủy để tránh gây ra hệ lụy và dư luận xấu trong xã hội cũng như con cháu hậu duệ họ Trần.

Bình luận